Bir önceki yazımda bende bir katkı olur diye bazı bilgiler vermeye çalışmıştım. Ancak doğru bilgilerin toplanması amacıyla gerçek şahıslarla görüşmenin daha sağlıklı olacağını düşündüm. Bu bağlamda, şuan seksen (80) yaşlarında olan Hûse Mestî Ehmed (Hüseyin Akcan) ile konuştum. Hûse amca Islahiyede Oxçî (Okçiyan) lar içerisinde yaşayan en yaşlı kişidir.

Ona geçmişiyle ilgili bildiklerini anlatmasını istedim. Şunuda hemen belirteyimki, ben şuanda ülke dışında yaşamaktayım. Bu görüşmede telefonla yapılmıştır. İnşallah bu yaz memelekete gittiğimde daha geniş bilgi ve fotoğraflar edinebilirim. Hûse Mestî Ehmed biraz rahatsız olduğundan konuşmamız birbirine bağıntılı oldu. Bende konuyu elden geldiğince bölmemeye çalıştım. Şimdi aynen onun söylediklerini yazıyorum.

….„ Babamın anlattığına göre bizim en büyüğümüz Kürd Mesto'dur. Kürt Mesto kabilesiyle birlikte Avanoğlu, Çökelek, Alan veya Alanlı (Çiçekdağı ile Ankara arası) vede Tokat ın Varto (daha değişik bir isimde olabilir) bölgelerinde yaşamıştır.

.....”Kürt Mesto kendi aşiretiyle birlikte Tokat'ın Varto (Arto, Vartolu olabilir ben hiç duymadım) bölgesinde yaşarken aşiret arasındaki bir kavgadan dolayı bulunduğu toprakları terkederek Suriye de Halep, El Hacer, Islahiye, Antep bölgelerinde davarcı oldukları için hareket halinde yaşamıştır.”

.....”Bu zaman kaba bir hesapla yaklaşık 1825-1840 yıllarına denk gelir. Kürd Mesto nun 4 (dört) oğlu vardır. Bizlerde nesil erkek tarafından geçer. Bunların adları Hese Kürt Mesto, Ale Kürd Mesto, Ehmede Kürd Mesto dur. Bunlardan Ehmede Kürd Mesto dışındakiler hakkında fazla bilgim yoktur. Bunların birisi geldiği bölgeye geri dönmüş, diğerinin Malatya veya Besni taraflarına gittiği söylenir. Benim dedem ise çoğunluk Antep olmak üzere, Islahiye, Yeşemek, Halep aralarında göçebe bir durumda yaşamıştır.”

.....”EhmedeKürd Mesto (1850-1865) nun da 4 (dört) oğlu vardır. Bunlar Hesene Ehmed, Hüsi Ehmed, Hemike Ehmed ve Mesti Ehmed tir. Bu kardeşler Heso, Hûso, Hemo benim amcalarım Mesto ise babamdır. Bunlardan Heso Antep e yerleşmiş olup orada ölmüştür. Bunun oğlu olan Hecî Qere Osmên yüz (100) yaşında halen yaşamakta olup suanda çok hastadır.”

.....”Bunun çocukları Antep in özellikle Yukarı Bayır ve Cumhuriyet mahallelerine yerleşmiş olup kültürel yapılarını hala muhafaza edebilmişlerdir. Genelde ise Antepte Yukarıbayır mahallesinde Bereketliler adındaki kıraathaneye takılırlar.”

.....”Yine, Cumhuriyet mahallesinde Okçular Camii sini Hecî Qere Osmên yaptırmıştır. Bunlar genellikle esnaflıkla uğraşırlar. Yani Antep in meşhur gecim kaynağı olan (Kac.kolk) uğraşırlar. Bunlar Oxçi (Okçu) ler olarak bilinirler.”

.....”Diğer amcam Hese Ehmed de Antepte yaşamıştır. Hese Kürd Mesto nun oğlu olan Hesiko Ocak 2007 de vefat etmiş; Islahiye Yeni mahallede Kıraathane işletmiştir. Bunun diğer kardeşi olan Hûse Gazî yıllar önce ölmüş olup geniş olan ailesi genellikle Melikanli ve Islahiye de yaşamaktadır. Bunun en büyük oğlu Mehmî Millo diye bilinir ve oda 75 yaşlarında üç yıl kadar önce vefat etmiştir.”

.....”Diğerlerini anlatmayacağım. Örnek olsun diye bunun bir oğlu Sig î Hûse dir ve yıllar önce ölmüştür. Onun oğullarından biri olan Ehmedî Sigî Hûse ise üç yıl kadar önce 70 yaşlarında ölmüştür. Ailesi halen Yenimahallede dir. Bunun adı ile Mole Ehmedî Sigî Hûse diye anılmaktadır.”

.....”Hûse Kürd Mesto nun nesli Gazi ler olarak bilinirler ve oldukça geniş bir yelpazeye sahiptirler. Diğer amcam Hemkî Ehmed ise yine genellikle Antep olmak üzere Suriye, El Hacer bölgelerinde yaşamıştır. Benim babam Mesti Ehmed Suriye bölgesinde (Halep, El Hacer) bölgesi ile Adıyaman Besni arasında göçebe iken Islah politikaları sonucunda bataklık olan Islahiye bölgesine yerlestirilmiş ve kendi konağını yaparak; Yeşemek merkez olmak üzere, Melikanli,Selikanli,Mustkanli, Haydarkanli, Selverli, Haltanlı arasında yarı göçebe bir halde yaşamlarını devam ettirmişlerdir. „

(Yukarıda adı geçen Kürd köylerinin isimleri ve diğer onlarca köyün isimleri 10 yıl kadar önce değiştirilmiştir. Örnegin Melikanl= Ortaklı, Haltanlı = Altınüzüm, Kerküt=Boğaziçi vb .)

......”Mest î Ehmed in 8 oğlu, 4 kızı vardır. Bunlar Hemo (Ahmet) olu, Osmoni Sor (Osman)olu, Abo (Abdullah) olu, Haso (Hasan) Eli (Ali), Dignis (Mustafa) Rizgar (Ahmet) ve benim ( Haso 80). Kız ise Zaxê Mestî Ehmed (olu) Emê Mesti Ehmed, Ûmanê Mestî Ehmed ve Emê (Emine) dir.”

Bunlar ve aileleri halen Islahiye yeni mahall ede diğer aşiretlerle bir arada yaşamaktadır.

Burada yazıyı şimdilik bitirirken son olarak eklemek istediğim bir şey, bizi herkes Bereketli olarak bilir; ancak Okcanlariz (oxçi, oxciyan). Belki Kürt Mesto dan daha ileriki bir zamanlarda Bereketlilerle bağımız olabilir. Tıpkı şuanda aynı mahallede yaşadığımız (Yenimahalle) Omolar gibi.

Ben şahsen Kırşehir, Çicekdağı ve Cihanbeylide yaşayan tüm akrabalara selamlarımı söylüyorum. Allah yardımcınız olsun. Belki siteniz sayesinde aşiretlerimizin fertleri birbirlerini tanırlar.

Not 1;
Öncelikle belirtmek istedim. Birinci yazımda anlattıklarım benim
bildiklerim, duyduklarımdı. Gönderdiğim bu yazıda bazı düzeltmeler
vardır. Verilen bütün isimler gerçektir; ancak ismi gecen Mest î
Ehmed in (Mesto) ben Çicekdağı ve Cihanbeyli taraflarında geldiğini
sanırdım. Ancak yazıda geçen şahısla -Hese Mesti Ehmed ile konuştuktan
sonra Islahiye ye gelen kişinin aynı adı taşıyan Kürd Mesto olduğunu
anladım.Yani Mestî Ehmed, Kürd Mestonun torunudur. Bizlerde genellikle
bir büyüğün ismi çocuğa takıldığı için dede ve torunuyla aynı ismi
taşıyan kişileri birbirine karıştırdım. Hata bu ikinci yazımda
düzeltilmiştir.

Not 2;

Yazıyı gönderdikten sonra Tokat- Varto diye bir yer aradım ama
bulamadım. Sizin bilgileriniz varsa düzeltirsiniz. Muş un Varto ilçesi
var. Ancak bizim Muş ile kesinlikle bir bağımız yoktur. Sohbeti yaptığım
kişinin çok sağlam hafızasının olduğunu belirteyim. Zaten bizlere
anlatılan bilgilerin çoğu hep ondan duyulmuştur. Ayrıca yazmayı
unuttuğum Islahiye Çelikan lı ve Selikanlı da bağlarının bulunduğunu
belirtmiştim. Siteyi fazla incelemedim ancak Reş î ler yazısında geçen
Çelikan lar başlığı altındaki üç köyü yazdım. Oradaki
Avanoğlu= avanaoğlu, Çökelik ve Alanlı=alan=Alanköy diye
dözeltebilirsiniz. İkinci yazıda . Varto isminin eskilerde kullanılan
ve şimdi değiştirilmiş olan bir köy ismi olabileceğinden şüpheliyim.


A li Akcan