XAZ Bİ TİRKÎYÊ !

Yêk hewûyê, dı dû mırniya bavê da, heft ro heft şeva lı dolê xıstıye. Axtê ku Jê pırskırıne, i gotiye, “yêki pır zulumkar wû, mır çû, ez jê xelas bûm, şûna şinê şênayi tıkıme!”
 

Ê dorê hena gotıye, “ malneketo va yêke ku bıwê, eyb e zeyb e, xelkê vê ji me ra pı serhevde ke, ê bı me bıkene!

Ê bavmıri xuli bûyê, lêvegerandiye gotıye, “çı, çı, we go, xelkê bı me bıkene!? Maka çıkê xelkê gêmê, axta ku bavê mın xaş wû û çar cara serê mı şıkêna, bı ser da ji heta mırniyê tım û tım ez bı şora ,”lawo ezê seri te bışkenım ha!” tıtırsandım, xelk i hingê  lı ku dere wû! Berdın ma bıkene, ne xema mıne, jı qara xelkê ra ji ez ê lı dolê xım!”

Hen ji pê kenine, tı nav xe da bı qırf gotıne, “xaz bı bavê rehmeti ku lawkeki xe yi weng i heye! Ki tızane ka wi lı bavê çır tıkır, ê tewêne, i pır i lıhevketi wûye, tı ser tunewûne...!”  

Qirvirçko û haybêriyên ku lı Tırkiyê van rona tewın, va heqata anin bira mı. De hun bên, esker li Tırkiyê ne mina vi bavi ku mıriye ne? Devê şorê ye, generalên mıl bı çırtık û pist bı penaz û cıncık sê cara serê Tırkiyê şıkênan; hukumetên lı ser text wergerandın. Ku bı sê cara bıma rınd e, wana 80 sali ji hukumet, partiyên siyasi, xelk bı textac wergerandınê tırsandın. Yanê roke ku eskera xe teve siyasetê ne kıri tunê.  

Sucê hukumetan qe tune wû? Hewû, wana ji bı demokrasiyê ina ne tıkır. Hena jı wana bı xe bane eskeren kırıwûn û axtê ku esker hatın ji şewqa xe heynawûn çûn.  

Bahana ji ge “komınizmê tê” ya ji “anarşiyê seri heynayê”, ge “ parastına yêkparetiya mıllet” ya ji “şerietê tê” ye. Huro ji tewêne, “layisizmê jı dest terê!” û tı hukumeta ku bina islamizmê jê tê ra sêri ba tıkıne. Ê ku pêşi lı ber demokrasiyê, serbesti û wekhewiyê gırti û rê lı ber hereketên mılletperest û dinperest vekiri general bı xe ne. Sıng û kutegên vê duzana neheq vana danan. AK Parti dı saya xerac û ımkanên duzana neheq a ku generalan çêkırı da bı quwet gırt û pê xag bû. Wê dest dırêji meqamên dın ji kır. Va ji lı hesawi general ne hat. Ew tıtırsin ku meqam û menfetên jı dest herın. Hewliyên ku ew tıkın sewa vê ye.  

Ne yêk ne dudu, generalên Tırkiyê tehditnameya belav tıkıne û têda kurmanca mina dujmın êlan tıkıne.  

“xaz bı ê ku bê ez tırk ım!” (“ne mutlu türküm diyene!”) bı heşên generalan ku kê va şora ne got, ew dujmınê Tırkiyê ye.  

Xaz bı Tırkiyê ku eskerên xê wenge heşgêşti hene! Ew ê mina qeda jı Tırkiyê ra dujmına çêdıkıne. Ma Tırkên ku jı 80 sali vır da vê şorê tewêne pê çıqas bextiyar bûn? Bextiyar bûn veqas qole wûya, hingê her milletekê rabûya û sıwê heta êvari bi navi xe sond xara û xe bıpesanda. Lı ba mılletên demokrat û medeni xe bi navi xe pesandin û hela ji mecbıkırına mılletekê cihê ku ew xe bı navi mılleteki dın bıpesıne rasisizm e.

Ez dı kurmanciya standart da û dı ferhengên kurdi da raste şora “xaz bı ....!” ya ku tê menaya bextiyar (mutlu) tê bikaranin ne hatım.  Ez raste kelima “xag” ya ku tê mena poz lı hewa, serberjor ji (bı tırki: şımarık) ne hatım. Her du ji dı kurmanciya Xelıka da hene. “Xaz”  bı tehmina mın herhal jı kelima xazka (xwazi / xwazıka, bı tırki: keşke) te. Lı Xelıka hım bı vê menê  hım ji bı mena bextiyar (xaz bı te: ne mutlu sana) ji tê gotın.

Xangê bı û bırê va zûva hevdu nediwûne. Xangê qalkırıye gotıye; “bırango, Kınoyê mı, tê destê te, turis çû nav gêwır, lı wır, xudê tevişe wê we, bı jınka gêwır va zewici bû işçi...Paşê çerx bû hat me lı wır zewıcand... Jı bırangê xe ra bêm, anıha lı Anqerê daıreke xê, lı denız (derya) ji havinmaleke xê heye. Sala çûnê ji lı gund xanıne xe çêkırın....”