NAN Û PİZAV

 
Nuh Ateş


 
(Pı zıravi Xelıka)
genim_

Nan û pizav jı aşxane û sıfrê kurmanca kêm nawın. Şivên vê qatıx û nanê pı tısı tı saye pizavê da xaş tewın û tên xarınê.

Ku lı hêlê zêd û goşt pizav nawû nawe, eyb e bılem.

Xarına me ya xaştır berê ew bû: lı ser şeş-heft nanê sêlê zadi bulxurê heldana, goşti berxayê lı ser kırına û ku sê-çar seri pizav jı dane hêlê, jı tamê ne tıhate xarınê.

Nan û pizav çend Sali ne ya ji ew jı kingê va hene?

Genım jı danzdeh hezar sala vır da heye û cara yeka lı rohelata navin hatıye diyine. Nan ji, heyşt hezar sala tı ber vê, lı Mısıra kevn hatıye çêkırın.

Pizav pênc hezar sala tı ber vê, lı ciwarê ku hura Afganistan lê ye, hatıye kevşkırın û jı wır da, lı her dere dûnê belav bûye. Yanê pênc hezar sal ın ku insan pizava tuxê, lê hin ji jê têr û osan newûye.

Pizav ji şifayê ra ji rınd e, jı pakkırına xûnê ra, jı naxaşiyê gewriyê û kuxıkê ra pı kêr e. Pizav derman e. Berê lı Xelıka pizav tıkırın nav koziyê êr, tenki tıbraştın û  sıpi tıkırın tedane ser kul û bırınan.

Sewa ku rengê devetû û qehwê bıde, qalıkê pizavê dıkelinın avê teve denê û henê tıkın. 

Zadi kurmanca ji jı nên û pizavê paş da namê, şûnê wi tu tışt tıjı nake. Mı tı pelıkê internetê ê “Kurdên Kırşehrê” da xand, Kırşehriyê lı Semulê şênahiyekê çêkırıne, nav ji “şeva zêd” lêkırına. Pır munasıb e. 750 merı teve “şeva zêd” bûne û tı şevê da, 55 kilo bulxur, 100 kilo goşt hatıye xerckırın. Lı hêlê ji, nanê sêlê, çekelme û şiraniya “tulumba” hewûye. Pı kurmanci deng kırıne, kılam sırane, govend gerandıne.Tuh, qala pizavê tune, jı bir kırın çı, va kêmaniyeke mezın e, şalê carê dın vê telefi bıkın.

Lı ba din û baweriyên kevn pizavê roleke muhım listiye. Li gorê çavkaniyekê (kaynak), lı ba Ezdiyê kurmanc edet wûye, meyitê qelawa pı avê pizavê tuşûştıne û lı ser gorê wan pizav tırışandıne. Lı gorê katekê, pêxemberê Ezdiya, Şêx Adi lı ezmên lı hêla Xudê rûnıştıye, her duya teve hev nan pı pizavê va xarıne. Pizav mina dermanê mırıniyê tıhatıyê qewûlkırın.

Lı ba Mısıriyên kevn, pizav pır mıqedes wûye. Cinê neçê ên ku pı xarınê va ketıne hundırê merıya dı saye pizavê da dertıketıne. Lı hen ciyan ji, sewa ku pızav mıqedes wûye, xarına wê heram wûye.

Pizav lı ba Babila mina xarınekê pır xaş tıhatıye hesıwandın, lê lı hen royan, sewa keremeta wê, netıxarıne.nan_u_pizav

Nên û pizavê hendık mewinın, tı edeletê wê da ware, lı rûyê dûnê kesê ku nên û pizavê nawinın ji hene.

Hasılı, tı kultura me ya xarın û xûdikırınê da, nan û pizav tu tıştên bınyati ne. Merıyê bê, nan û pizav lı ba kurmanca mina dermanê jıniyê tên qewûlkırın. Ku ne weng be, mêrıki xelıki va şora ne tıkır:

Yêki xelıki lawıkê xe mırıye. Cımatê lı dorê gıhêştıye hev û teseli tedane wi. Lı navberekê hatıye xe û gotıye, “va çı bêtar e, nan pır pizav pır, va lawıka çıma mır!”

15.04.2006

              
 
Malpera Kurdên Kirsehîrê © 2005
Design by Xalîkan
Mila Kara ihsan Türkmen ihsan türkmen Faik Balci Abdullah Gezer Abdullah Gezer irfan Koyuncu Hasan Hüseyin Deveci Tahsin Demirsoy Halil Özcan Yildirim Yüce Muzaffer Özgür Muzaffer Özgür Ali Ciftci Bülent Kayacan Bülent Kayacan Bilal Dilovan Bilal Dilovan Yusuf Polat Vahit Duran