Değerli okuyucular,

Köyüm, “Külhüyük” ün anatomisini hazırlarken- açık söylemek gerekirse- heyecanlandım. Bu heyecanım köyümü tam olarak anlatıp anlatamayacağım kaygısından kaynaklandı. Yazdıklarımda bazı eksiklikler olabilir. Bu eksikliklerin tamamlanmasını bekleyebilirdik de. Fakat tecrübelerimden edindiğim kadarı ile işe bir yerinden başlamak gerekiyordu. Olan eksikliklerde dışarıdan katkılar ile ancak tamamlanabilirdi. Bunun için varsa eksiklik veya fazlalık belirtilirse sevinirim.

Külhüyük köyü yaklaşık olarak yüzon (110) ile yüzyirmi (120) yıl önce şuan bulunduğu yerde birkaç hane olarak kuruluyor. Köyün kurucu ailelerinin önceleri Terziyan köyü ile beraber yaşadıkları bilinmektedir. Daha sonraları Külhüyük köyünün kurucu aileleri ve Körpınar köyünün kurucu aileleri Terziyan’dan ayrılarak, geçmişte yayla olarak kullandıkları yerlere giderek köylerini kurdular.

Köyün İsmi:
Köyde Antik çağdan kaldığı tahmin edilen ve o zamanlarda haberleşme aracı olarak kullanılan Külden oluşan bir höyük bulunduğu için “Kulik” yani Gundî Kulik adını alıyor. Cumhuriyet döneminde ise Türkçeleştirme yaptırımlarından dolayı köyün ismi Külhüyük olarak kayıt ediliyor.

Köyün Kurucu Aileleri:
Külhüyük köyünün kurucularından olan Momike Xecî Îbrem dört kardeşi ile beraber Terziyan’dan ayrılarak bu günkü yere gelip yerleşiyor. Bu ayrılık ve köye ilk yerleşim başta da belirdiğimiz gibi yaklaşık olarak yüzon (110) ile yüzyirmi(120) yıl öncesine dayanıyor. Köyün yeri önceleri yaz aylarında “Yayla” olarak kullanılıyordu. Köyün büyükleri yayla olarak kullanılan düzlüğe yerleşimi daha uygun buluyorlar. Birde Terziyan’dan ayrılış büyük tartışmaya sebeb oluyor. Bu tartışmanın nedeni de daha verimli arazilere yerleşmiş olmalarıdır. Bu tartışma günümüze kadar süre gelip devam etmiştir.

Momike Xeci İbrem köyü kurarken şuan Mala Xecî (Ünlü, Şanlı), Mala Mistike Mistafe, Mala Rove Ole (Karadaş), Mala Mehmedi Hûse (Yalçın) ve Mala Kose (Yılmaz), soy isimlerini taşıyan ailelerle, dört kardeş olarak köye gelip yerleştiklerini belirtmiştim. Yani köyün ilk kurucuları yukarıda soy isimlerini yazdıklarımız ailelerin büyüklerini oluşturmaktadır.

Bekira, Xama ve Ûsika
Yukarıda bahsettiğimiz bu aileler Mala Bekira olarak nitelendiriliyor ve ilk mahallede Bekira’ ler olarak kuruluyor. Daha sonra yine asılları Bekira ler’den olan birkaç ailenin ayrılması ile ki bunlar-Mala Ose (Zengin), Mala Ape (Yıldız), Mala Milesen (Alkan) ve Mala Hesî Mame (Ilgın) soy ismini taşıyan ailelerdir-  de Xama olarak nitelendiriliyor ve köyün ikinci mahallesini kuruluyorlar.

Daha sonra köye muhtarlık alınabilmesi için Malvata Ûsika ler (Şahin, Ceyhan, Ayalp) ve Malvata Şîrêmerdo (Batı, Dede, Cihan, Eşer) ler köye gelerek yerleşiyorlar. Sonra Mala Ehmedî Hase (Yavuz), Mala Aşone (Eşer) ve Mala Nurî (Altunsaray) aileleri yerleşerek köyün kuruluşu tamamlanıyor.
    
Evet benim köyüm üzerine toparlayabildiğim bilgiler bunlardır. Gerisi köyümün değerli fertlerine kalıyor. Ellerindeki bilgileri sanırım beklemeden iletirler.

Mistafê Faroyê Mistiqî Mistafe (Mustafa Taylan Karadaş)