Dı lıberxedana sewa hewûn û parastına zımanê kurdi da pır şexsiyetan emrê xe dan, jı ber zılm û ziyanên dı vê rê da canê xe dan. Nımûne kesên mina Celedet Bedirxan, Cigerxun, Qedri can, Osman Sebri, Nuretin Zaza û yd. Wana zordari û zindan, tuneyi û gurbeti din. Lewma ji ku merı wana weki şehidên zımên bınav bıke dı cih daye. Ew dı ber her tışti egitên şerê parastına ar û nemusa zımanê kurmanci wûn. Qelem şûr û defter ji mertalê wan wû.
Memed Uzun ji teva koma şehidên zımên bû. Wi ji pır çıle kışandın, kete zındanê û çû xeribiyê. Pı van newû, nıxaşiya qanserê pê gırt û jı pistê wi newû. Memed Uzun roya 11.10 2007 a dunya xe guhêri, jı nav me bar kır çû ba rêhevalên xe. Memed lı gorê wana disa bı tale (şans) wû. Qe newe eserên wi hatın çapkırın û belavkırın û qedr û qimet din û lı welat bınaxkırın bû nesiwê wi. Şehidên dı ber wi, jı vana giştka bêpar man.
Memed Uzun pırtır bı romanên xe tê naskırın. Gıraniya romanên wi lı ser serhatiyên ronakbir û şehsiyêtên kurda ên nas û bıjarti ye. Bı vê va gırêdayi, derd û kul, hesret û omdiyên cıvata kurda ji cih dıgrın dı romanên wi da. Helbet roman vê hunera romannıvisandınê û bıkaranina zımên nawe. Aşkere ye ku jı nıvisandına romanê bı zımanê kurmanci ra hostetiyeke cihê û xas lazım e. Memed Uzun dı vê rê da jir û jêhati û serketi wû. Mala wi ava we, wi eserên gıranbıha anin meydanê û pê edebiyata kurmanci qelew kır. Memed Uzun dı edebiyata kurmanci da xudanê cihêki bılınd û xas e.
Lewma nıvıskarê bı nav û deng Yaşar Kemal dı merasima heynana meyitê Memed Uzun da deng kırıye û kar û berhemên wi pır pesandıne. Heta dı derekê da ji gotıye, “romana kurmanciya me Memed afrand !” Jı Yaşar Kemal bêtır ji kesên dıne ku Mehmed Uzun weki ”bavê romana kurmanci” bınav dıkın ji hene.
Bı ditına mın va ne rast e. Romana kurdi zûva ye ku heye û dı ber Memed hatiye nıvisandın. Nımûne, Erebê Şemo ê rehmeti, malava we, dı sedsalê rabırti da lı kevne Sowyetê qasi ku ez dızanım çar romanê hêja nivisandıne û jı edebiyata kurmanci ra hiştıne. Helbet Memed Uzun bı teknik û sitila xe ya nû jı yên dı ber wi cihê ye û modern e. Lê tenê bı vê merıv nawe bavê romana kurmanci.
Heyfa Memed Uzun, ew zû mır û bı cani jı nav me bar kır çû diyarê şehidên zımanê kurmanci.
Ma serê xanım û kurıkên wi sax we!
Dı qewleke kurmancên Ezdi da wer tewê:
Xaniyê me hemuya berek
û ez tê geriyam çend qenderek,
bila di dilê te de nemîne,
ne êşîk , ne kovanek û ne keserek.
(çavkani:Hevpeyvina bi Koçek Merwan Xelîl Xidir re, malpera xelkedondurma.com)
Nuhê Hecê (Nuh Ateş)
Mainz,16.10.2007
|
